Հակամարտության առաջին շաբաթում Իրանի դեմ պատերազմի մեջ են ներքաշվել տասնյակից ավելի երկրներ, իսկ մի քանիսը, կարծես, միանալու եզրին են։
Եթե Չինաստանի կամ Ռուսաստանի նման խոշոր տերությունները ավելի ակտիվ միջամտեն, տարածաշրջանային հակամարտությունը կարող է վերածվել շատ ավելի վտանգավոր բանի՝ ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև անմիջական բախման պրոքսի ուժերի միջոցով կամ համաշխարհային էներգետիկ ճգնաժամի, որը Պեկինին կստիպի գործել, գրում է Axios-ը։
Չինաստան
Պեկինը ի սկզբանե դատապարտել է ԱՄՆ հարվածները որպես միջազգային իրավունքի խախտում և կոչ է արել թուլացնել լարվածությունը ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի արտակարգ նիստում, միաժամանակ Իրանից տարհանելով իր ավելի քան 3000 քաղաքացիների։
Իրանի նավթի ներմուծման 80%-ի համար Հորմուզի նեղուցից կախված Չինաստանը պնդում է այս ռազմավարական կարևոր ջրային ուղով անվտանգ անցման վրա։
NBC News-ի փորձագետները նշում են, որ Իրանի հետ պատերազմը կարող է մեծացնել Չինաստանի և ԱՄՆ-ի միջև աճող հակամարտության շուրջ ուղղակի բանակցությունների հրատապությունը։
«Սա պատերազմ էր, որը երբեք չպետք է տեղի ունենար և ոչ մեկին օգուտ չտար», – CNN-ի հաղորդմամբ՝ կիրակի օրը անցկացված ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է Չինաստանի արտգործնախարար Վան Ին։
Ռուսաստան
Ռուսաստանի արտգործնախարարությունը ԱՄՆ հարվածը «ինքնիշխան և անկախ ՄԱԿ-ի անդամ պետության դեմ զինված ագրեսիայի պլանավորված և անհիմն ակտ» է անվանել:
Ըստ տեղեկությունների՝ Ռուսաստանը Իրանին տրամադրում է հետախուզական տվյալներ՝ ամերիկյան ուժերին հարվածելու համար, փաստ, որը ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը փորձել է նվազեցնել 60 Minutes հաղորդմանը տված հարցազրույցում՝ հայտարարելով, որ դա «կարևոր չէ», քանի որ ԱՄՆ-ն «ամբողջությամբ ոչնչացնում է Իրանը»։
Կանխատեսվում է նաև, որ Ռուսաստանը կավելացնի նավթի արտահանումը Հնդկաստան և Չինաստան, քանի որ Հորմուզի նեղուցում քաոսը բարձրացնում է գները, հատկապես այն բանից հետո, երբ Թրամփի վարչակազմը Հնդկաստանին ազատեց պատժամիջոցներից՝ ռուսական նավթ գնելու համար։
Թուրքիա
Թուրքիան հայտարարել է, որ թույլ չի տա, որ իր օդային տարածքն օգտագործվի Իրանի դեմ, ինչն անհարմար դիրք է ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի դաշնակցի համար։
Լարվածությունը սրվեց այս շաբաթ, երբ ՆԱՏՕ-ն Թուրքիայի ուղղությամբ ուղղված առնվազն երկու իրանական հրթիռ խոցեց։
Թուրքիան անցյալ շաբաթ դատապարտեց Ադրբեջանի վրա Իրանի կատարած հարվածները և երկուշաբթի վեց F-16 ինքնաթիռ ուղարկեց Կիպրոսի օկուպացված հյուսիսային հատված։
Քրդերի հնարավոր ներգրավվածությունը Իրանում նույնպես կարող է թուրքական արձագանք առաջացնել։
Եմեն
Իրանի աջակցությունը վայելող հուսիթները դեռևս չեն մտել պատերազմի մեջ, սակայն նշել են, որ կարող են դա անել, ինչը կբացի ևս մեկ ճակատ և կսպառնա նավագնացությանը Կարմիր ծովում։
Ուկրաինա
Կիևն արդեն համագործակցում է ԱՄՆ-ի և Պարսից ծոցի երկրների հետ անօդաչու թռչող սարքերի դեմ պաշտպանության հարցում՝ օգտագործելով Ռուսաստանի հետ պատերազմում իրանական անօդաչու սարքերի դեմ պայքարի իր փորձը։
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին հայտարարել է, որ իր երկիրը «կօգնի պատերազմից պաշտպանել նրանց, ովքեր օգնում են մեզ՝ Ուկրաինային, և կհասնեն Ռուսաստանի հետ պատերազմի արդարացի ավարտին»։
Եգիպտոս և Սիրիա
ԱՄՆ Պետքարտուղարությոնը ամերիկացիներին կոչ է արել անմիջապես լքել երկու երկրները։
Եգիպտոսն արդեն զգում է պատերազմի պատճառած ցնցումների տնտեսական ազդեցությունը։
Սիրիան «վայրի քարտ» է. Իսրայելը սերտ հետախուզական կապեր ունի երկրի քրդերի հետ, և քրդերի հնարավոր ներգրավվածությունը Իրանում կարող է անկայունացնել երկիրը Ասադի անկումից հետո Սիրիան վերականգնելու փորձերը։
Հարավային և Հյուսիսային Կորեա
ԱՄՆ-ի և Հարավային Կորեայի զինվորականներն ակտիվորեն քննարկում են Հարավային Կորեայում տեղակայված ամերիկյան Patriot մարտկոցների տեղակայումը տարածաշրջանում Իրանի հետ հակամարտության, հաղորդում է Reuters-ը։
Միևնույն ժամանակ, Հյուսիսային Կորեան, որը պատմականորեն եղել է իրանական ռեժիմի դաշնակիցը, բախվում է նոր անորոշության և այդ հարաբերությունների բնույթի վերաբերյալ հարցերի։